Tạp chí Dược học, T. 57, S. 10 (2017)

Cỡ chữ:  Nhỏ  Vừa  Lớn

Ứng dụng kỹ thuật lát mô cắt chính xác (precision-cut tissue slice) trong xây dựng mô hình bệnh và thử nghiệm thuốc

Phạm Bảo Tùng

Tóm tắt


            Trong nghiên cứu phát triển thuốc, giai đoạn tiền lâm sàng cần những mô hình có độ tin cậy cao để đánh giá hiệu quả của thuốc và các dạng bào chế. Với những vấn đề còn tồn tại của mô hình in vitroin vivo, đặt ra nhu cầu cần thiết phát triển mô hình vừa có các đặc tính của các tế bào sống, đảm bảo được tính tương thích trên cơ thể người, vừa thuận tiện, nhanh chóng. Trong số những mô hình mới và hiện đại được sử dụng gần đây có mô hình sử dụng kỹ thuật nuôi cấy mô ex vivo. Đây là mô hình nuôi cấy mô sống ngoài cơ thể, có khả năng tạo cầu nối liên kết giữa nghiên cứu in vitroin vivo. Kỹ thuật nuôi cấy mô ex vivo tiên tiến hơn kỹ thuật nuôi cấy tế bào khi mang lại cấu trúc sống 3D cho các tế bào, đảm bảo tính tương tác và truyền tải thông tin giữa các tế bào trong một mô. Phương pháp nuôi cấy mô cũng rút ngắn thời gian nghiên cứu, tăng hiệu quả sàng lọc và không cần sử dụng nhiều động vật thí nghiệm. Điều đặc biệt nhất, là phương pháp này có thể tận dụng nguồn mô bệnh phẩm từ bệnh nhân hoặc mô hiến tạng từ người tình nguyện để nghiên cứu về cơ chế bệnh học và đánh giá hiệu quả của các dạng thuốc mới.

Nội dung chính

- Kỹ thuật lát mô cắt chính xác.

- Kỹ thuật cắt và nuôi cấy.

- Những ứng dụng chính của PCTS.

Kết luận

Kỹ thuật lát mô cắt chính xác đã cung cấp một công cụ mới để đánh giá tác dụng, sự chuyển hoá, hấp thu của thuốc. PCTS cũng có thể được dùng trong xây dựng mô hình bệnh ex vivo để nghiên cứu cơ chế và sàng lọc thuốc. Kỹ thuật nuôi cấy mô khắc phục được nhiều nhược điểm của các kỹ thuật nuôi cấy tế bào và sử dụng động vật thí nghiệm truyền thống. Tuy nhiên, PCTS vẫn còn một số hạn chế nhất định đặc biệt là thời gian nuôi cấy hạn chế, còn ngắn để tiến hành những nghiên cứu về độc tính và hiệu quả của thuốc trên một số bệnh nhất định, điều kiện nuôi cấy phức tạp và cần thiết bị chuyên dụng. Mặc dù vậy, việc sử dụng chính mô bệnh phẩm trên người mang lại lợi ích to lớn giúp hạn chế được những sai khác về loài. Khi sử dụng đồng thời với các mô hình truyền thống, PCTS có thể cung cấp được những kết qủa đánh giá có tính khách quan và toàn diện về cơ chế bệnh học và tác dụng của thuốc.




Tạp chí Dược học, ISSN: 0866-7861