Tạp chí Dược học, T. 57, S. 6 (2017)

Cỡ chữ:  Nhỏ  Vừa  Lớn

Adenosin và hai hợp chất lignan phân lập từ phần trên mặt đất của cây gấc - Momordica cochinchinensis(Lour.) Spreng

Nguyễn Thị Mai

Tóm tắt


Gấc có tên khoa học là Momordica cochinchinesis (Lour.)Spreng, thuộc họ Bầu bí (Cucurbitaceae). Cho đến nay, trên thị trường đã có rất nhiều  sản phẩm có nguồn gốc từ dầu gấc. Do đó, các nghiên cứu ở Việt Nam chủ yếu tập trung vào các carotenoid và tác dụng chống ung thưcủa dịch chiết nước của quả gấc mà chưa có nghiên cứu về thành phần hóa học của thân và lá cây gấc. Bài báo này thông báo kết quả phân lập và xác định cấu trúc của 1 alkaloid, adenosin (1); và 2 hợp chất lignan, erythro-guaiacylglycerol (2); 4,7,7¢,8¢,9,9¢-hexahydroxy-3,3¢-dimethoxy-8,4¢-oxyneolignan (3) từ dịch chiết methanol phần trên mặt đất (lá và thân) cây gấc (M. cochinchinensis).

Nguyên liệu

Phần trên mặt đất (thân và lá cây) của gấc được thu hái tại Quốc Oai, Hà Nội vào tháng 9 năm 2013.

Phương pháp nghiên cứu

- Chiết xuất, phân lập: Chiết với methanol trên thiết bị siêu âm. Sử dụng sắc ký cột để phân lập hoạt chất.

- Xác định cấu trúc: ESI-MS, 1H-NMR, 13C-NMR, DEPT.

Kết quả

Từ dịch chiết methanol của phần trên mặt đất cây gấc, đã phân lập và xác định được cấu trúc hóa học của 1 hợp chất alkaloid, adenosin và hai hợp chất lignan, erythro-guaiacylglycerol, 4,7,7¢,8¢,9,9¢-hexahydroxy-3,3¢-dimethoxy-8,4¢-oxyneolignan. Đây là lần đầu tiên 2 hợp chất lignan được công bố phân lập từ chi Momordica. Trong thập kỷ gần đây, các tác dụng sinh học của adenosin được tích cực nghiên cứu do vai trò quan trọng của hợp chất này trong điều chỉnh đáp ứng miễn dịch trong sức khỏe và trong các bệnh khác nhau. Các nghiên cứu in vivo đã chứng minh được vai trò sinh lý học của adenosin và thụ thể của adenosin trong các phản ứng sinh học, bao gồm viêm và đáp ứng miễn dịch với ung thư. Điều này mở ra việc ứng dụng cho phần trên mặt đất của cây gấc nếu tiếp tục được nghiên cứu sâu hơn.




Tạp chí Dược học, ISSN: 0866-7861